Jump to content
Forum Kopalni Wiedzy
KopalniaWiedzy.pl

Lądowanie Curiosity to była betka. Mars 2020 pokaże, czym jest precyzja

Recommended Posts

W lipcu przyszłego roku zostanie wystrzelona misja Mars 2020. Po trwającej pół roku podróży lądownik z ważącym 1 tonę łazikiem rozpocznie sekwencję lądowania na dnie dawnego jeziora. Na miejsce lądowania wybrano Krater Jezero.

Lądowanie będzie najbardziej ryzykownym i najmniej przewidywalnym momentem całej misji. Ci, którzy pamiętają słynne „7 minut horroru” podczas lądowania łazika Curiosity mogą wzruszyć ramionami sądząc, że NASA po prostu powtórzy to, co zrobiła w 2012 roku. Jednak pomiędzy oboma lądowaniami jest pewna zasadnicza różnica. Curiosity lądował w bezpiecznym płaskim terenie Krateru Gale. Mars 2020 wyląduje w miejscu znacznie trudniejszym, pełnym głazów i innych niebezpieczeństw.

Aby zwiększyć powodzenie przyszłorocznego lądowania misję Mars 2020 wyposażono w technologię Terrain Relative Navigation, czyli autopilota. Autopilot ten to efekt 15 lat pracy inżyniera Andrew Johnsona z Jet Propulsion Laboratory. Specjalista pracował przez 15 lat nad urządzeniem, które będzie potrzebne przez... 10 sekund. Jednak te 10 sekund zdecydują o tym, czy lądowanie na Marsie się uda czy też nie, mówi Johnson.

Gdy łazik znajdzie się na wysokości 4,2 kilometra nad powierzchnią Marsa i będzie opadał na spadochronach, jego komputer pokładowy zacznie szybko wykonywać fotografie powierzchni Czerwonej Planety. Rozdzielczość każdego zdjęcia będzie wynosiła 6 metrów na piksel, a system lądowania będzie je analizował, szukając głazów, szczelin, kraterów, klifów i innych przeszkód. Fotografie te zostaną też porównane ze zdjęciami wykonanymi wcześniej z orbity. Gdy komputer pokładowy zidentyfikuje 15 charakterystycznych cech terenu, przełączy swój system wizyjny na większą rozdzielczość.

Na całą opisaną powyżej sekwencję będzie tylko 10 sekund. W tym czasie muszą zostać wykonane zdjęcia, ma być przeprowadzona ich analiza, komputer dokona oceny miejsca lądowania, porówna przewidywane miejsce lądowania z tym, wybranym na podstawie zdjęć z orbity i zdecyduje, czy należy zmieć tor lotu. Wszystko w ciągu wspomnianych 10 sekund, gdyż po tym, gdy od lądownika oddzieli się osłona termiczna nie będzie możliwe dokonywanie żadnych korekt lotu.

To wszystko może wyglądać na niepotrzebne ryzyko i komplikowanie sekwencji lądowania, ale ma swoje głębokie uzasadnienie. O ile bowiem wcześniej łazik był w stanie określić swoje miejsce lądowania z dokładnością do 3000 metrów, nowa technologia ma pozwolić na zmniejszenie marginesu błędu do zaledwie 40 metrów. I NASA nie chodzi tutaj o bicie rekordów. Tylko bowiem taka technologia pozwala nam na lądowania w tak interesujących z naukowego punktu widzenia miejscach, jak Krater Jezero, mówi Johnson.

NASA szacuje, że bez opracowanego przez Johnsona systemu wizyjnego szansa na udane lądowanie Jezero wynosiłaby 85%. Dzięki Terrain Relative Navigation wrasta ona do 99%.

Skąd takie zaufanie do systemu, którego nie można było nigdy wcześniej przetestować w miejscu, w którym będzie używany? Wszystko dzięki wyczerpującym testom, jakie system przechodził w kwietniu i maju bieżącego roku na Pustyni Mojave, w tym w Dolinie Śmierci. Johnson i jego koledzy odbyli ponad 600 lotów śmigłowcem na wyskości do 5 kilometrów nad Ziemią. Do śmigłowca był przyczepiony marsjański system wizyjny, którego zadaniem było wykonywanie fotografii, ich analiza, porównywanie, znalezienie miejsca do lądowania, ocena ryzyka i przeprowadzenie symulowanego lądowania.


« powrót do artykułu

Share this post


Link to post
Share on other sites
17 godzin temu, KopalniaWiedzy.pl napisał:

Fotografie te zostaną też porównane ze zdjęciami wykonanymi wcześniej z orbity. Gdy komputer pokładowy zidentyfikuje 15 charakterystycznych cech terenu, przełączy swój system wizyjny na większą rozdzielczość.

Kurcze wybaczcie mi, albowiem nie wiem co piszę, ale dla mnie to robi wrażenie czegoś w rodzaju projektu na zaliczenie - góra dwa tygodnie dla studenta. Jeszcze 5-10 lat temu, zgoda, to dość wymagające zadanie, ale teraz?  Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym. Nie chwaląc się udaje mi się mierzyć odległości w odkuwce  na przenośniku w tempie 3-7 fps, a jest to zadanie ciężkie obliczeniowo. Reasumując, jak ślepy koń w wielkiej Pardubickiej, nie widzę przeszkód?

Ten filmik nie zmienia mojego zdziwienia. Duża zaleta, że to rozwiązanie dojrzałe, wygrzane i ... wojskowe :D

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Ergo Sum napisał:

hmmm... czyli mam rozumieć że testowali to tylko w w jednym miejscu ??????!!!!!

Pustynia Mojave ma 65 tys. km kwadratowych powierzchni - tyle co województwa mazowieckie i wielkopolskie razem wzięte. Chyba ujdzie, chociaż ja przez ostrożność też wolałbym pewnie testować w kilku różnych krainach geograficznych. Ale może rzeczywiście oni mają dostateczne doświadczenie, żeby tak wybrać.

2 godziny temu, Jajcenty napisał:

ale dla mnie to robi wrażenie czegoś w rodzaju projektu na zaliczenie - góra dwa tygodnie dla studenta. Jeszcze 5-10 lat temu, zgoda, to dość wymagające zadanie, ale teraz?  Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym.

Na AI się nie znam, ale gdy się ryzykuje sprzętem wartym miliony/miliardy to IMHO co najmniej 1-2 lata należałoby by przeznaczyć na same testy oprogramowania.

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Jajcenty napisał:

Nie chwaląc się udaje mi się mierzyć odległości w odkuwce  na przenośniku w tempie 3-7 fps, a jest to zadanie ciężkie obliczeniowo.

Inteligencję pochwalić, ale sprytu ani, ani. Nie to,  co u tego:

19 godzin temu, KopalniaWiedzy.pl napisał:

Autopilot ten to efekt 15 lat pracy inżyniera Andrew Johnsona z Jet Propulsion Laboratory. Specjalista pracował przez 15 lat nad urządzeniem,

Jak w kawale:

Przychodzi młody Ferenstin do ojca: tato zamknąłem sprawę Goldbluma przeciw Blumenfeldowi, z którą Ty męczyłeś się 15 lat. Na co ojciec: Bożżższe, dzięki tej sprawie wybudowałem dom i opłaciłem Twoje studia, a Ty zacząłeś karierę od fuszerki.

Share this post


Link to post
Share on other sites
34 minuty temu, darekp napisał:

Na AI się nie znam, ale gdy się ryzykuje sprzętem wartym miliony/miliardy to IMHO co najmniej 1-2 lata należałoby by przeznaczyć na same testy oprogramowania.

Te dwa lata testów da się skrócić zwiekszając liczbę rdzeni. Można jakoś tak zrobić żeby NN konkurowały ze sobą w wielu wątkach i wychodzą takie przerażające AI - jak dołączą do tego układy wykonawcze z Boston Dynamics, to możemy powoli kopać sobie dołek. 

6 minut temu, 3grosze napisał:

Bożżższe, dzięki tej sprawie wybudowałem dom i opłaciłem Twoje studia

Też tak czuję, może nie tak celowo przeciągnięte, pomysł powstał 15 lat temu był rozwijany do tej pory w innym celu niż lądowanie na Marsie, ale aktualna implementacja jest na pewno nowsza :D

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)
W dniu 8.10.2019 o 20:54, darekp napisał:

Pustynia Mojave ma 65 tys. km kwadratowych powierzchni - tyle co województwa mazowieckie i wielkopolskie razem wzięte. Chyba ujdzie, chociaż ja przez ostrożność też wolałbym pewnie testować w kilku różnych krainach geograficznych. Ale może rzeczywiście oni mają dostateczne doświadczenie, żeby tak wybrać.

Nie jestem ekspertem w dziedzinie AI, ale może uznali, że Mojave najbardziej przypomina powierzchnię Marsa i jego geologiczne formacje. Zdaje się, że testują tam sporo sprzętu NASA. Jeżeli tak, to jakie ma znaczenie testowanie w innych warunkach? Najbardziej miarodajny będzie test na Marsie ;-)

W artykule jest mowa, że wykonali 600 lotów śmigłowcem. Zakładam, że przeprowadzali kilkaset udanych lądowań w ich trakcje. Jak podają pewność wzrosła z 85% do 99%, a zysk z kolejnych testów maleje i najwyraźniej trudno było wycisnąć więcej.

Czekam z niecierpliwością na kolejne video, 10 sekund horroru ;-)

Poprzednie to jest jedno z moich ulubionych klipów na YT i widziałem je setki razy ;-)

Edited by wilk
Korekta formatowania. Co Ty masz z tym czarnym tłem?

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 8.10.2019 o 19:00, Jajcenty napisał:

Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym.

CNN to pomału będzie przeszłość, za bardzo podatne są na ataki.

W dniu 8.10.2019 o 21:35, Jajcenty napisał:

Te dwa lata testów da się skrócić zwiekszając liczbę rdzeni.

Mam wrażenie, że nie chodzi tylko o trenowanie sieci, ale o testy całości oprogramowania, sieć to zaledwie czątka, ważna, ale niewielka.

Share this post


Link to post
Share on other sites
6 godzin temu, radar napisał:

CNN to pomału będzie przeszłość, za bardzo podatne są na ataki.

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli ;) Z tymi NN to tak sobie, na szybko, pojechałem. Nie wiem czy to jest zadanie dla sieci. Może wystarczy proste rozpoznawanie obrazu? Mamy zdjęcia i czas, żeby wyuczyć NN tu na Ziemi? Jeśłi tak, to ja bym użył CNN  maksymalnie przetrenowanej co da bardzo dużą  pewność rozpoznania. A może musimy cyknąć parę fotek z orbity i mamy minutę na analizę i decyzję oraz mamy mało cykli CPU i mało prądu? Łatwo się ocenia cudzy soft ;) , ale ponieważ zajmuję się rozpozawaniem obrazu, to na podstawie mojego (przeciętnego) doświadczenia ten kosztorys wydał mi się przesadzony.

6 godzin temu, radar napisał:

Mam wrażenie, że nie chodzi tylko o trenowanie sieci, ale o testy całości oprogramowania, sieć to zaledwie czątka, ważna, ale niewielka.

Na pewno tak, ale @darekp odniósł się do samego oprogramowania, a biorąc pod uwagę koszt sprzętu i liczbę potrzebnych testów, to emulowane środowisko wydaje się najlepszym rozwiązaniem. Od lądowania na Marsie do inżynierii programowania i dobrych praktyk ITIL :D BTW jest update ITIL do 4.0 od lutego, jakoś przeszło bez echa w światku IT :)  

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
47 minut temu, Jajcenty napisał:

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli

Oj tam oj tam:) To była uwaga ogólna :) (chociaż swoją drogą ciekawe czy jakiś nietypowy układ wzorów na głazach nie mógł by sprawić kłopotów? )

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

A może musimy cyknąć parę fotek z orbity

To mnie właśnie ciekawi, wydawało mi się, że zdjęć trochę mamy, ale może rozdzielczość za słaba? No i zawsze mnie dziwi czy te bezwładnościowe czujniki nie są wystarczająco dokładne skoro na Ziemi naprowadza się nimi rakiety (wojskowe)?

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

ale ponieważ zajmuję się rozpozawaniem obrazu,

O proszę... pochwal się gdzie i w jakim celu?

W dniu 8.10.2019 o 21:25, 3grosze napisał:

Przychodzi młody Ferenstin

Trochę tak, ale pewnie ostateczne osiągnięcia były w ostatnich kilku latach. Deep Learning w 2004 był słaby, potem był 2006, a teraz nvidia pewnie mogła by im dostarczyć małą kość z 1000 czy 2000 corami CUDA.

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

update ITIL do 4.0

Aż tak wiele się nie zmieniło :)

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Jajcenty napisał:

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli ;) 

Oj tam, oj tam. Nie chcą się ujawniać, stąd dość prawdopodobny wskaźnik:
Mars Landing Success Rate: 40%
https://mars.nasa.gov/mars-exploration/missions/historical-log/
(oczywiście to propaganda ;))

36 minut temu, radar napisał:

układ wzorów na głazach nie mógł by sprawić kłopotów?

Zwykłe maskowanie., do tego subtelne. ;)

37 minut temu, radar napisał:

ale może rozdzielczość za słaba?

Stanowczo nie. :)
Polecam historię ze sławetnym wybiciem nowego krateru na Marsie o nazwie Schiaparelli (pisałem kiedyś o tym).
Niestety, patrząc na dyskusję widzę, że programiści oczekują tylko jednego, a właściwie trzech rzeczy: kasa, kasa, kasa... :D
Oczywiście i tak dają ciała. Cóż, takie czasy (próbują robić za magików naszej rzeczywistości, a zwyczajnie są niedouczeni ;)).

P.S. Komu by się chciało wchodzić w coś przykładowo normalnego jak Haskell? Do tego trzeba trochę inteligencji, a nie szybkich palców. :D

Share this post


Link to post
Share on other sites
Godzinę temu, radar napisał:

O proszę... pochwal się gdzie i w jakim celu?

W sumie nic ciekawego, przemysł nasycił się kamerami i teraz czas coś z tego wyciągnąć. Większość zagadnień jest opanowana/ogarnięta przez dostawców CCTV, wykrywanie ruchu, ognia, numery rejestracyjne samochodów, wykrywanie ludzi w strefach zagrożenia - takie po prostu wdrażamy, ale zostaje trochę drobnicy dla rzemieślników. Robiłem pomiary detalu na taśmie, wykrywanie uszkodzeń mechanicznych przenośnika, temperatury łożysk/silników do predictive maintenance. Oczywiście Python,Numpy,OpenCV rules! 

35 minut temu, Astro napisał:

Komu by się chciało wchodzić w coś przykładowo normalnego jak Haskell?

Próbowałem programowania funkcyjnego chyba więcej razy niż rzucałem palenie i nic. Nie moja bajka. I chyba nie tylko nie moja, sądząc po popularności tego podejścia. Nawet laski na to nie lecą.

44 minuty temu, Astro napisał:

Do tego trzeba trochę inteligencji, a nie szybkich palców

No i masz wyjaśnienie. Jak do projektu potrzebujesz geniuszy, to masz bardzo drogie projekty. Nie wspominając, że geniusze są znani ze swej skłoności do współpracy i wszyscy się garną by razem z nimi robić soft i grzać się cieple ich ego :) 

Share this post


Link to post
Share on other sites
37 minut temu, Jajcenty napisał:

Nie moja bajka.

Wszystko wymaga czasu. Kiedyś powszechnie klepano w basicu (nawet w M$ :D), ale jak widzisz jest inaczej. Jak ktoś dwadzieścia lat kuje młotem, to CNC wydaje mu się fanaberią... A jednak. ;)

39 minut temu, Jajcenty napisał:

No i masz wyjaśnienie.

Doskonale to wiem, ale chyba już komentarz zbędny. ;)

P.S. Tanio i szybko można umierać. Zwłaszcza za idee wyborcze. :D
Ale wiesz, to nie musi być stanowczo droższe. Dwie inteligentne linijki kodu nie są droższe, niż 120 debilnych robiących to samo (zwykle wolniej).

ed. Dodam, że ta naturalnie wszyta cecha, która nazywa się "obsługą błędów" jest prześliczna. Jak doskonale wiesz, to jakieś 80% czasu spuszczania się "programistów". Jak doskonale widzimy od lat, wychodzi im tak sobie. ;)

Łatanie, łatanie, łatanie... Mam tylko obawy. Zaczyna mi to przypominać piaskowanie hełmów w polskim wojsku. Zapewne wiesz co mam na myśli.

55 minut temu, Jajcenty napisał:

Nawet laski na to nie lecą.

Wiem, inteligentnych jest niewiele ;), ale jednak. Co ciekawsze, według moich obserwacji, są zwykle atrakcyjniejsze; i lecą... :D

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
23 godziny temu, Astro napisał:

Ale wiesz, to nie musi być stanowczo droższe. Dwie inteligentne linijki kodu nie są droższe, niż 120 debilnych robiących to samo (zwykle wolniej)

Żeby język się upowszechnił potrzebny jest ekosystem dla niego.  Haskel to lata 90 ubiegłego stulecia, jak nie wybił się do tej pory... A jak będę potrzebował czegoś szybkiego, to zawsze pozostaje c/c++. Czy może być coś szybszego od asemblera?

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
1 hour ago, Jajcenty said:

Żeby język się upowszechnił potrzebny jest ekosystem dla niego.  Haskel to lata 90 ubiegłego stulecia, jak nie wybił się do tej pory... A jak będę potrzebował czegoś szybkiego, to zawsze pozostaje c/c++. Czy może być coś szybszego od asemblera?

 

Dokładnie. Spotykałem się w pracy z miłośnikiem Haskella. Napisał w nim jeden raport, który był chyba uruchomiony kilkukrotnie. Nie orientuję się dokładnie, może nawet chodził gdzieś na back-endzie przez kilka miesięcy, ale prawie nikt o nim nie słyszał i nikt nigdy nie napisał nic innego w Haskellu w tej firmie. Był to mały dodatek do projektu, więc nie ma to znaczenia. Deweloper się czegoś nauczył, a kod działał poprawnie, więc wszyscy byli zadowoleni ;-)

Klasyka XKCD odnośnie Haskella:

https://www.explainxkcd.com/wiki/index.php/1312:_Haskell

Z tego co się orientuję, programowanie funkcjonalne przechodzi mały renesans przynajmniej w świecie JS. Widziałem sporo artykułów na temat w ciągu ostatnich kilku lat.

Edited by cyjanobakteria

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 12.10.2019 o 10:42, Astro napisał:

Mars Landing Success Rate: 40%

Toteż pisałem o 1-2 latach testów i (mea culpa, że nie uściśliłem;) ) miałem na myśli realne testy w rodzaju tych 600 lotów z helikopterem, a nie jakieś testowanie sieci neuronowej w wirtualnym środowisku software'owym;) Zresztą w tym przypadku nie wystarczy sama sieć do rozpoznania obrazu, ale coś musi sterować silniczkami rakietowymi itp. Plus interakcję z realna przyrodą na zewnątrz (a nie jakimiś ściśle określonymi np. jakąś specyfikacją warunkami). Ja bym długo testował... ;) I bardzo dokładnie... ;) Nawet w wypadku, gdyby rozpoznawanie obrazu nie było problemem.

59 minut temu, cyjanobakteria napisał:

Z tego co się orientuję, programowanie funkcjonalne przechodzi mały renesans przynajmniej w świecie JS. Widziałem sporo artykułów na temat w ciągu ostatnich kilku lat.

To się pochwalę, że mam za sobą małą stronkę (ale dla całkiem poważnego klienta) napisaną w języku Elm ;) Jak się sprawdzi w praktyce, to dopiero się okaże, bo jeszcze nie wdrożona, ale jak na razie mam chęć dalej używać Elma zamiast Reacta (o Angularze nie wspominając) ;)

P.S. A kompilator Elma BTW jest napisany w Haskellu. ;)

Edited by darekp

Share this post


Link to post
Share on other sites
1 hour ago, darekp said:

To się pochwalę, że mam za sobą małą stronkę (ale dla całkiem poważnego klienta) napisaną w języku Elm ;) Jak się sprawdzi w praktyce, to dopiero się okaże, bo jeszcze nie wdrożona, ale jak na razie mam chęć dalej używać Elma zamiast Reacta (o Angularze nie wspominając) ;)

Angular zbiera dużo negatywnych opinii, ale A2 i dalsze wersje to porządny framework. Można nie lubić TypeScript, ale mainstreamowe IDE się bardzo dobrze integrują i można się nauczyć innego podejścia w locie, które pomaga znaleźć błędy zanim kod trafi na produkcję. Ma bardzo dobre CLI i przypomina mi dojrzałe backendowe frameworki jak Ruby On Rail i Django. Szkoda, że przeskok z A1 na A2 nie jest możliwy bez przepisania aplikacji, to na pewno nie pomogło A2 zyskać na popularności.

Share this post


Link to post
Share on other sites
4 godziny temu, cyjanobakteria napisał:

Angular zbiera dużo negatywnych opinii, ale A2 i dalsze wersje to porządny framework.

Mi się Angular nie podoba, jakiś taki zbyt sztuczny, zagmatwany, takie mam wrażenie, TypeScript mi dość przypadł do gustu. Zresztą jeśli chodzi o Angulara (przynajmniej jego najnowsze wersje), to chyba bez biblioteki RxJS niewiele się w nim da zrobić, a RxJS to trochę takie wprowadzanie cichaczem funkcyjności w gruncie rzeczy?

Ale nie mówię (ani nie wierzę), że jest jakaś "jedynie słuszna opcja". Tam gdzie trzeba zoptymalizować jakiś algorytm, języki imperatywne pewnie są lepsze (można wielokrotnie nadpisywać ten sam kawałek pamięci).  Sam "od zawsze" programowałem w C++ i C# (trochę też w Javie), ale coraz częściej piszę np. klasy z samymi metodami statycznymi, bo to mi się sprawdza najbardziej i to bierze się chyba z tego, że  u nas w pracy nie ma dużej presji na algorytmy i struktury danych, robi się przetwarzanie dokumentów znajdujących się w bazie danych albo formularze do ich edycji i ważne jest, żeby sprawnie zaimplementować jakąś logikę biznesową. Jeśli coś się optymalizuje, to zapytania na bazie danych. Wymagania się często zmieniają. W takiej sytuacji pożytek z obiektów jest mały, bardziej sprawdzają się zbiory małych funkcji i powstaje wrażenie, że jednak te języki funkcyjne mogą być bardziej przydatne. Co dopiero zaczynam sprawdzać:)

Share this post


Link to post
Share on other sites
22 minuty temu, darekp napisał:

W takiej sytuacji pożytek z obiektów jest mały, bardziej sprawdzają się zbiory małych funkcji i powstaje wrażenie, że jednak te języki funkcyjne mogą być bardziej przydatne.

Witam po ciemnej stronie mocy! Boli mnie za każdym kiedy piszę coś w rodzaju Document document = new Document(); Nie dość, że bolesna liczba powtórzeń 'document', to jeszcze mi sterta rośnie. 

Share this post


Link to post
Share on other sites
13 minut temu, Jajcenty napisał:

Boli mnie za każdym kiedy piszę coś w rodzaju Document document = new Document();

Mnie też ;) I jeszcze korci, żeby wykasować ten średnik na końcu;) I jeszcze albo słowo kluczowe new, albo te nawiasy po Dokument (obu naraz chyba się się nie da, chociaż głowy nie daję;)) 

P.S. Bo oczywiście pierwsze wystąpienie "Document" można już od dawna zastąpić jakimś let/var/val itp. (wszędzie oprócz Javy) ;)

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 hours ago, darekp said:

Mi się Angular nie podoba, jakiś taki zbyt sztuczny, zagmatwany, takie mam wrażenie, TypeScript mi dość przypadł do gustu. Zresztą jeśli chodzi o Angulara (przynajmniej jego najnowsze wersje), to chyba bez biblioteki RxJS niewiele się w nim da zrobić, a RxJS to trochę takie wprowadzanie cichaczem funkcyjności w gruncie rzeczy?

Kilka lat temu zrobiłem projekt w AngularJS (1.x) i przeskoczyłem w bezpieczeństwo IT. Teraz trochę nadrobiłem z ciekawości i z perspektywy czasu mogę powiedzieć, że AngularJS (1.x) to był dość toporny framework. Jakby ktoś zapytał, co w nim lubiłem, to nie wiem, co bym odpowiedział :) Za to jestem pod wrażeniem Angular (2+), integracją różnych IDE (VS, Webstorm) z TypeScript i CLI. Po drodze zmieniło się jednak podejście i mainstreamowe frameworki są teraz oparte na komponentach.

Niewiele wiem na temat RxJS, ale zrobiłem kilka tutoriali z małymi aplikacjami w oparciu o nowy Angular i nie musiałem z tego korzystać, ale nie wykluczam, że w większym projekcie jest to przydatne. Zerkam też na React i to ciekawa biblioteka, dużo lżejsza, ale z drugiej strony wygląda na to, że trzeba korzystać z dodatków. Trochę mnie męczy to mieszanie HTML i JS, ale podejrzewam, że można to rozdzielić.

Edited by cyjanobakteria

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


  • Similar Content

    • By KopalniaWiedzy.pl
      W internecie karierę robi przygotowany przez NASA film „Siedem minut horroru“. To opowieść o niezwykłym lądowaniu na Marsie, jakie będzie miała miejsce już w najbliższy poniedziałek, 6 sierpnia.
      W listopadzie ubiegłego roku NASA wysłała w kierunku Czerwonej Planety swoją kolejną misję - Mars Science Laboratory. Na pokładzie pojazdu znajduje się największy i najbardziej zaawansowany technologicznie łazik marsjański. Curiosity to najbardziej skomplikowane laboratorium naukowe, jakie kiedykolwiek ludzie wysłali na Marsa.
      „Siedem minut horroru“ to historia niezwykłego lądowania i napięcia, w jakim specjaliści z NASA będą czekali na informacje o udanym lądowaniu. Lądowaniu, jakie się jeszcze nie odbywało. Po raz pierwszy bowiem do posadowienia łazika na planecie zostanie wykorzystany kosmiczny dźwig wyposażony w silniki rakietowe, który opuści łazik na linie.
      Od momentu wejścia pojazdu w atmosferę Marsa do chwili posadzenia na niej Curiosity minie siedem minut. Tymczasem sygnał z Marsa na Ziemię biegnie 14 minut. Zatem w momencie, gdy NASA dowie się, że Mars Science Laboratory wszedł w atmosferę Czerwonej Planety, Curiosity może już od 7 minut leżeć roztrzaskany na jej powierzchni. Minie kolejne 7 minut, zanim nadejdzie sygnał o lądowaniu. To właśnie te wspomniane w tytule „minuty horroru“.
      NASA pracowała nad Mars Science Laboratory przez ostatnie 12 lat.
      G. Scott Hubbard, profesor ze Stanford University i były dyrektor programu Mars Science Laboratory mówi, że bardzo się denerwuje. Przeprowadzili wszystkie możliwe testy, które można było zrobić na Ziemi. Powinniśmy czuć się pewnie, bo zostało zrobione wszystko, by misja zakończyła się sukcesem. Jednak z drugiej strony Mars jest znany z tego, że robi niespodzianki - stwierdził uczony. I przypomina, że aż połowa podjętych przez NASA prób lądowania na Marsie skończyła się porażką. Przyczyny niepowodzeń były różne - od burz piaskowych po usterki techniczne.
      Bill Nye, znany specjalista ds. eksploracji kosmosu i szef Planetary Society przypomina: Mars to trudne zadanie. Rosjanie podjęli 21 prób lądowania. Żadna się nie udała. Europa ma swoim koncie 1 próbę. Nieudaną. W przypadku NASA odsetek udanych wynosi jedynie około 50%.
      Największym radzieckim sukcesem było udane lądowanie Marsa 3 w grudniu 1971 roku. Jednak już po 20 sekundach utracono kontakt z pojazdem. Amerykanie do swoich największych sukcesów zaliczają misje Viking 1 i Viking 2 z 1976 roku, dzięki którym uzyskano zdjęcia i analizy chemiczne powierzchni Marsa, lądowanie łazika marsjańskiego z 1997 roku (misja Mars Pathfinder), umieszczenie na powierzchni Czerwonej Planety w 2004 roku łazików Spirit i Opportunity (ten drugi ciągle pracuje i przesyła dane) oraz trwającą przez 155 dni misję pojazdu Mars Phoenix, który w 2008 roku badał obszar arktyczny.
      Z kolei najbardziej spektakularne porażki to rozpadnięcie się w 1960 roku radzieckiego Sputnika 22, który miał polecieć na Marsa a nie przetrwał wejścia na orbitę, rozbicie się o powierzchnię Czerwonej Planety radzieckiego Marsa 2 w 1971. W roku 1974 radziecki Mars 6 zamilkł przed lądowaniem, a z Marsem 7 stracono kontakt po wejściu na orbitę Marsa. W 1996 roku rosyjski Mars 96 uległ awarii podczas startu. Trzy lata później, w 1999 roku należący do NASA Mars Polar Lander rozbił się na podczas lądowania. W 2004 roku Beagle 2, wysłany przez Europejską Agencję Kosmiczną przestał odpowiadać krótko po lądowaniu.
      Najnowszą z głośnych porażek była ubiegłoroczna nieudana rosyjska misja Fobos-Grunt.
       

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Za trzy tygodnie zostanie przedstawione szczegółowe podsumowanie projektu Deep Carbon Observatory (DCO), prowadzonego od 10 lat przez amerykańskie Narodowe Akademie Nauk. W programie bierze obecnie udział niemal 1000 naukowców z niemal 50 krajów na świecie. Mediom udostępniono już główne wnioski z raportu, które zostały opublikowane w piśmie Elements.
      Z badań wynika, że w oceanach, najwyższej warstwie gleby oraz w atmosferze znajduje się 43 500 gigaton (Gt – miliardów ton) węgla. Cała reszta jest uwięziona w ziemskiej skorupie, płaszczu i jądrze. Całkowita ilość węgla obecnego na naszej planecie to 1,85 miliarda Gt. Każdego roku z głębi Ziemi za pośrednictwem wulkanów oraz innych aktywnych regionów emitowanych jest od 280 do 360 milionów ton (0,28–0,36 Gt) węgla. Zatem całkowita antropogeniczna emisja węgla jest od 40 do 100 razy większa, niż całkowita emisja z aktywności wulkanicznej.
      Obieg węgla w głębi planety wykazuje długoterminową stabilność. Czasami dochodzi do katastrofalnych wydarzeń, podczas których do atmosfery przedostają się duże ilości węgla, co powoduje ocieplenie klimatu, zakwaszenie oceanów oraz masowe wymieranie. W ciągu ostatnich 500 milionów lat Ziemia doświadczyła co najmniej 5 tego typu wydarzeń. Upadek meteorytu, który przed 66 miliony laty przyczynił się do zagłady dinozaurów, spowodował emisję od 425 do 1400 Gt CO2 powodując ogrzanie klimatu i masowe wymieranie roślin i zwierząt. Niewykluczone, że uda się opracować system wczesnego ostrzegania przed erupcjami wulkanicznymi, gdyż przed 5 laty zaobserwowano, iż przed wybuchem w gazach wulkanicznych zmniejsza się udział dwutlenku siarki, a zwiększa dwutlenku węgla.
      Węgiel, będący podstawą wszelkiego życia i źródłem energii dla ludzkości, obiega planetę od płaszcza po atmosferę. By zabezpieczyć naszą przyszłość, musimy lepiej zrozumieć cały cykl obiegu węgla. Kluczowe jest określenie, jak wiele jest tego węgla, gdzie on się znajduje, jak szybko i w jakiej ilości przemieszcza się pomiędzy głębokimi obszarami ziemi a atmosferą i z powrotem, mówi Marie Edmonds z University of Cambridge, która bierze udział w projekcie DCO. Z kolei Tobias Fischer z University of New Mexico przypomina, że dotychczas w ramach prac DCO powstało ponad 1500 publikacji naukowych. Cieszymy się z postępu, jednak trzeba podkreślić, że głębokie warstwy naszej planety to obszar w dużej mierze nieznany nauce. Dopiero zaczynamy zdobywać potrzebną nam wiedzę.
      Ponad powierzchnią Ziemi występuje 43 500 gigaton węgla. Niemal cały ten węgiel, bo 37 000 gigaton znajduje się w głębinach oceanów. Kolejne 3000 gigaton występuje w osadach morskich, a 2000 Gt w biosferze lądowej. W powierzchniowych wodach oceanów występuje 900 Gt węgla, a w atmosferze jest go 590 Gt.
      Eksperci z DCO oceniają też, że obecnie na Ziemi aktywnych jest około 400 z 1500 wulkanów, które były aktywne od ostatniej epoki lodowej. Kolejnych 670 wulkanów, które były aktywne przed epoką lodową, może emitować gazy. Dotychczas udokumentowano emisję ze 102 takich wulkanów, z czego 22 to wulkany, w przypadku których ostatnia erupcja miała miejsce dawniej niż 2,5 miliona lat temu. Dzięki stacjom monitorującym, modelom cyfrowym i eksperymentom wiemy, że w latach 2005–2017 mierzalne ilości CO2 emitowało do atmosfery ponad 200 systemów wulkanicznych. Jeszcze w roku 2013 ich liczbę oceniano na 150. Udokumentowano też superregiony w których dochodzi do rozproszonej emisji gazów z wnętrza Ziemi, takie jak Yellowstone, Wielki Rów Wschodni w Afryce czy wulkaniczna prowincja Technong w Chinach. Dzięki tym badaniom możliwe było stwierdzenie, że emisja z takich regionów jest porównywalna z emisją wulkaniczną

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Potężna burza geomagnetyczna, która spowoduje wyłączenia prądu, awarie satelitów i urządzeń elektrycznych jest nie do uniknięcia. Prawdopodobnie tego typu wydarzenia mają miejsce częściej, niż nam się wydaje i, bazując na najnowszych badaniach, można przypuszczać, że takiego uderzenia ze strony Słońca możemy spodziewać się prawdopodobnie w ciągu najbliższych 100 lat. Nikt nie jest jednak w stanie powiedzieć, czy nastąpi ono w następnej dekadzie czy w następnym wieku.
      Jako, że w coraz większym stopniu jesteśmy uzależnieni od technologii, burze gaomagnetyczne – związane z aktywnością Słońca – są coraz groźniejsze dla naszej cywilizacji.
      Już przed 10 laty informowaliśmy o raporcie NASA i Narodowej Akademii Nauk opisującym katastrofalne skutki, jakie mogłaby przynieść burza geomagnetyczna, czyli gwałtowna zmiana pola magnetycznego Ziemi spowodowana koronalnymi wyrzutami masy na Słońcu. Autorzy raportu szacują, że same tylko Stany Zjednoczone poniosłyby w ciągu pierwszego roku straty rzędu 2 bilionów dolarów. Przywrócenie stanu sprzed katastrofy potrwałoby 4-10 lat. Mało prawdopodobne, by nawet tak potężne państwo było w stanie całkowicie się z niej podnieść, informowaliśmy.
      Dotychczas najsilniejszą znaną nam burzą geomagnetyczną była ta z września 1859 roku, kiedy to zorza polarna była widoczna na Karaibach, doszło do awarii sieci telegraficznych i pożarów. Sądzono jednak, że tak silne wydarzenia mają miejsce raz na 500 lat. Okazuje się jednak, że zdarzają się znacznie częściej.
      Jeffrey Love i jego koledzy ze Służby Geologicznej Stanów Zjednoczonych informują na łamach Space Weather o wynikach analizy, jakiej poddali New York Railroad Storm, burzę magnetyczną z 1921 roku.
      Tego typu wydarzenia ocenia się według skali Dst (disturbance short time). To skala oceny uśrednionej aktywności pola magnetycznego Ziemi. Jeśli ulega ono osłabieniu, a tak się dzieje przy koronalnych wyrzutach masy ze Słońca, pojawiają się na niej wartości ujemne. Wartość bazowa Dst Ziemi wynosi około -20 nanotesli (nT). Wartości poniżej -250 nT są uznawane za superburzę.
      Naukowcy dysponują bardzo ograniczonym zestawem danych dotyczących burzy z 1859 roku i na tej podstawie uznają, że w tym czasie Dst wynosiło pomiędzy -850 a -1050 nT. Tymczasem, jak wynika z badań Love'a i jego zespołu, Dst podczas burzy z 1921 roku wynosiło około -907 nT. Burza z roku 1921 mogła być bardziej intensywna niż ta z roku 1859. Zanim przeprowadziliśmy badania wiedziano, że było to gwałtowne zjawisko, jednak nie wiedziano, do jakiego stopnia.
      Pomiary historycznych burz geomagnetycznych nie są proste. Obecnie dysponujemy całym szeregiem instrumentów monitorujących, jednak nasza wiedza od wydarzeniach sprzed roku 1957, kiedy to pojawił się indeks Dst, jest bardzo uboga, a dane opierają się na informacjach z różnych magnetometrów rozmieszczonych na całym świecie. Przed badaniami Love'a cała nasza wiedza o burzy z 1921 roku była oparta na danych z jednego obserwatorium na Samoa. Jednak autorom najnowszej analizy udało się dotrzeć do notatek wykonanych przez specjalistów z Australii, Hiszpanii i Brazylii. Dzięki temu mogli ocenić intensywność tego wydarzenia bardziej precyzyjnie niż wcześniej. Ich wyliczenia są też bardziej precyzyjne niż te, dotyczące burzy z 1859 roku, które opierają się na daych z jednego magnetometru w Indiach.
      Burza z 1921 roku została nazwana New York Railroad Storm od pożaru kolejowej wieży kontrolnej w Nowym Jorku, który wówczas wybuchł. Obecnie wiemy, że dowody na związek pomiędzy burzą, a tym pożarem są słabe. Jednak wiemy również, że tego samego dnia wybuchły też trzy inne wielkie pożary, które dotychczas przeoczono. Do jednego z nich doszło w wyniku pojawienia się silnych prądów indukcyjnych w telegrafach na stacji kolejowej w Brewster w stanie Nowy Jork. Stacja całkowicie spłonęła. Drugi z pożarów zniszczył centralę telefoniczną w Karlstad w Szwecji, a trzeci wybuchł w Ontario.
      Wiemy też, że burza ta przebiegła dwuetapowo. W Karlstad operatorzy centrali najpierw informowali o awarii i dymie. A gdy dym się rozwiał, nastąpił nagły pożar okablowania. Autorzy najnowszych badań dotarli tez do zapisków wskazujących, że zorzę polarną obserwowano wówczas na Samoa, w Arizonie i w pobliżu Paryża, a do awarii sieci telegraficznych i telefonicznych doszło w Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii, Danii, Japonii, Brazylii i Kanadzie. Wszystko zaś wskazuje na to, że mieliśmy do czynienia z wydarzeniem o średniej intensywności, które w ciągu kilku godzin znacznie się wzmocniło, powodując liczne problemy.
      Gdyby taka burza jak w 1921 roku miała miejsce dzisiaj, doszłoby to zakłócenia pracy wielu systemów. Doświadczylibyśmy wyłączeń prądu, awarii sieci telekomunikacyjnych, być może utraty niektórych satelitów. Nie twierdzę, że byłby to koniec świata, ale doszłoby do zniszczeń na wielką skalę, stwierdza Love.

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Jednym z największych problemów eksploracji kosmosu jest olbrzymi koszt pokonania grawitacji Ziemi. Silniki rakietowe zużywają olbrzymie ilości paliwa na osiągnięcie odpowiedniego przyspieszenia, a samo paliwo tylko zwiększa masę, którą trzeba wynieść. Wskutek tego umieszczenie na orbicie każdego kilograma ładunku kosztuje dziesiątki tysięcy dolarów. Wyprawa w dalsze regiony to kolejne koszty. Dlatego też specjaliści od dawna zastanawiają się, w jaki sposób obniżyć te koszty.
      Jeden z pomysłów zakłada zbudowanie kosmicznej windy, kabla rozciągającego się od Ziemi na orbitę, po której można by wysyłać ładunki. Olbrzymią zaletą takiego rozwiązania byłaby możliwość wykorzystania energii słonecznej, zatem nie trzeba by było wynosić paliwa.
      Jest jednak pewien problem. Taki kabel musiałby być niezwykle wytrzymały. Zephyr Penoyre z University of Cambridge oraz Emily Sandford z Columbia University twierdzą, że już teraz istnieją komercyjnie dostępne materiały, z których taki kabel mógłby powstać. Trzeba jedynie zmienić sposób myślenia o budowie kosmicznej windy.
      Rozważana przez licznych ekspertów winda kosmiczna rozciągałaby się od Ziemi po orbitę geosynchroniczną, która znajduje się około 36 000 kilometrów nad powierzchnią naszej planety. Kabel o takiej długości miałby olbrzymią masę. Żeby nie dopuścić do jego upadku, trzeba by umocować go na orbicie do podobnej masy, a tak skonstruowana winda byłaby utrzymywana przez działające na nią siły odśrodkowe.
      Przez dziesięciolecia specjaliści prowadzili odpowiednie obliczenia i zawsze otrzymywali zniechęcające wyniki. Nie istnieje bowiem materiał wystarczająco wytrzymały, z którego można by taką windę zbudować.
      Penoyre i Sandford zaproponowali więc inne rozwiązanie. Zamiast mocować kabel do Ziemi, należy umocować go do Księżyca i opuścić w kierunku Ziemi. Różnica tkwi w sile odśrodkowej. Rozważana dotychczas winda kosmiczna wykonywałaby jeden obrót wokół planety w ciągu doby. Jednak lina mocowana do Księżyca wykonywałaby obrót raz na miesiąc, zatem działałyby na niż mniejsze siły. Co więcej, siły te byłyby inaczej rozłożone. Lina rozciągnięta od Księżyca ku Ziemi przechodziłaby przez obszar, w którym oddziaływania grawitacyjne Ziemi i Księżyca się znoszą. Obszar ten, punkt Lagrange'a, jest kluczowym elementem nowej koncepcji kosmicznej windy. Poniżej niego grawitacja ciągnie linę ku Ziemi, powyżej, ku Księżycowi.
      Penoyre i Sandford wykazali oczywiście, że nie istnieje materiał pozwalający na stworzenie liny rozciągającej się od Księżyca do Ziemi. Jednak kabel taki, by być użytecznym, nie musi być rozciągnięty na całą długość. Naukowcy wykazali, że z dostępnych obecnie polimerów węglowych można zbudować kabel rozciągający się od Księżyca po orbitę geosynchroniczną Ziemi. Tworzenie prototypowego kabla grubości rysika ołówka kosztowałoby miliardy dolarów. Nie jest to jednak coś, czego już teraz nie da się wykonać.
      Dzięki rozciągnięciu umocowanej do Księżyca liny głęboko w studnię grawitacyjną Ziemi możemy zbudować stabilną użyteczną windę kosmiczną pozwalającą na swobodne przemieszczanie się pomiędzy sąsiedztwem Ziemi a powierzchnią Księżyca, mówią Penoyre i Sandford. Wyliczają, że dzięki takiemu rozwiązaniu obecne koszty osiągnięcia powierzchni Księżyca zmniejszyłyby się o około 70%. Co więcej taka winda ułatwiłaby eksplorację  okolic punktu Lagrange'a. To niezwykle interesujący region, gdyż zarówno grawitacja jak i jej gradient wynoszą w nim 0, dzięki czemu można tam bezpiecznie prowadzić różnego typu prace konstrukcyjne. Jeśli z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wypadnie jakieś narzędzie, będzie ono szybko przyspieszało. W punkcie Lagrange'a gradient grawitacji jest praktycznie pomijalny, takie narzędzie przez długi czas będzie znajdowało się blisko ręki, z której wypadło, zauważają naukowcy.
      Dodatkową zaletą punktu Lagrange'a jest fakt, że w regionie tym znajduje się bardzo mało śmieci pozostawionych przez człowieka oraz innych obiektów, mogących stanowić zagrożenie dla pracujących tam ludzi oraz wznoszonych konstrukcji.
      Z tych właśnie powodów Penoyre i Sandford uważają, że dostęp do punktu Lagrange'a jest główną zaletą proponowanej przez nich windy kosmicznej. Możliwość założenia obozu w punkcie Lagrange'a to, naszym zdaniem, najważniejszy i najbardziej obiecujący element wczesnego użycia proponowanej przez nas windy kosmicznej. Taki obóz pozwoliłby na budowanie i konserwację nowej generacji sprzętu kosmicznego, czy to teleskopów, akceleratorów cząstek, wykrywaczy fal grawitacyjnych, generatorów energii, wiwariów czy platform startowych dla podboju dalszych regionów Układu Słonecznego.

      « powrót do artykułu
×
×
  • Create New...