Jump to content
Forum Kopalni Wiedzy
KopalniaWiedzy.pl

Lądowanie Curiosity to była betka. Mars 2020 pokaże, czym jest precyzja

Recommended Posts

W lipcu przyszłego roku zostanie wystrzelona misja Mars 2020. Po trwającej pół roku podróży lądownik z ważącym 1 tonę łazikiem rozpocznie sekwencję lądowania na dnie dawnego jeziora. Na miejsce lądowania wybrano Krater Jezero.

Lądowanie będzie najbardziej ryzykownym i najmniej przewidywalnym momentem całej misji. Ci, którzy pamiętają słynne „7 minut horroru” podczas lądowania łazika Curiosity mogą wzruszyć ramionami sądząc, że NASA po prostu powtórzy to, co zrobiła w 2012 roku. Jednak pomiędzy oboma lądowaniami jest pewna zasadnicza różnica. Curiosity lądował w bezpiecznym płaskim terenie Krateru Gale. Mars 2020 wyląduje w miejscu znacznie trudniejszym, pełnym głazów i innych niebezpieczeństw.

Aby zwiększyć powodzenie przyszłorocznego lądowania misję Mars 2020 wyposażono w technologię Terrain Relative Navigation, czyli autopilota. Autopilot ten to efekt 15 lat pracy inżyniera Andrew Johnsona z Jet Propulsion Laboratory. Specjalista pracował przez 15 lat nad urządzeniem, które będzie potrzebne przez... 10 sekund. Jednak te 10 sekund zdecydują o tym, czy lądowanie na Marsie się uda czy też nie, mówi Johnson.

Gdy łazik znajdzie się na wysokości 4,2 kilometra nad powierzchnią Marsa i będzie opadał na spadochronach, jego komputer pokładowy zacznie szybko wykonywać fotografie powierzchni Czerwonej Planety. Rozdzielczość każdego zdjęcia będzie wynosiła 6 metrów na piksel, a system lądowania będzie je analizował, szukając głazów, szczelin, kraterów, klifów i innych przeszkód. Fotografie te zostaną też porównane ze zdjęciami wykonanymi wcześniej z orbity. Gdy komputer pokładowy zidentyfikuje 15 charakterystycznych cech terenu, przełączy swój system wizyjny na większą rozdzielczość.

Na całą opisaną powyżej sekwencję będzie tylko 10 sekund. W tym czasie muszą zostać wykonane zdjęcia, ma być przeprowadzona ich analiza, komputer dokona oceny miejsca lądowania, porówna przewidywane miejsce lądowania z tym, wybranym na podstawie zdjęć z orbity i zdecyduje, czy należy zmieć tor lotu. Wszystko w ciągu wspomnianych 10 sekund, gdyż po tym, gdy od lądownika oddzieli się osłona termiczna nie będzie możliwe dokonywanie żadnych korekt lotu.

To wszystko może wyglądać na niepotrzebne ryzyko i komplikowanie sekwencji lądowania, ale ma swoje głębokie uzasadnienie. O ile bowiem wcześniej łazik był w stanie określić swoje miejsce lądowania z dokładnością do 3000 metrów, nowa technologia ma pozwolić na zmniejszenie marginesu błędu do zaledwie 40 metrów. I NASA nie chodzi tutaj o bicie rekordów. Tylko bowiem taka technologia pozwala nam na lądowania w tak interesujących z naukowego punktu widzenia miejscach, jak Krater Jezero, mówi Johnson.

NASA szacuje, że bez opracowanego przez Johnsona systemu wizyjnego szansa na udane lądowanie Jezero wynosiłaby 85%. Dzięki Terrain Relative Navigation wrasta ona do 99%.

Skąd takie zaufanie do systemu, którego nie można było nigdy wcześniej przetestować w miejscu, w którym będzie używany? Wszystko dzięki wyczerpującym testom, jakie system przechodził w kwietniu i maju bieżącego roku na Pustyni Mojave, w tym w Dolinie Śmierci. Johnson i jego koledzy odbyli ponad 600 lotów śmigłowcem na wyskości do 5 kilometrów nad Ziemią. Do śmigłowca był przyczepiony marsjański system wizyjny, którego zadaniem było wykonywanie fotografii, ich analiza, porównywanie, znalezienie miejsca do lądowania, ocena ryzyka i przeprowadzenie symulowanego lądowania.


« powrót do artykułu

Share this post


Link to post
Share on other sites
17 godzin temu, KopalniaWiedzy.pl napisał:

Fotografie te zostaną też porównane ze zdjęciami wykonanymi wcześniej z orbity. Gdy komputer pokładowy zidentyfikuje 15 charakterystycznych cech terenu, przełączy swój system wizyjny na większą rozdzielczość.

Kurcze wybaczcie mi, albowiem nie wiem co piszę, ale dla mnie to robi wrażenie czegoś w rodzaju projektu na zaliczenie - góra dwa tygodnie dla studenta. Jeszcze 5-10 lat temu, zgoda, to dość wymagające zadanie, ale teraz?  Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym. Nie chwaląc się udaje mi się mierzyć odległości w odkuwce  na przenośniku w tempie 3-7 fps, a jest to zadanie ciężkie obliczeniowo. Reasumując, jak ślepy koń w wielkiej Pardubickiej, nie widzę przeszkód?

Ten filmik nie zmienia mojego zdziwienia. Duża zaleta, że to rozwiązanie dojrzałe, wygrzane i ... wojskowe :D

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Ergo Sum napisał:

hmmm... czyli mam rozumieć że testowali to tylko w w jednym miejscu ??????!!!!!

Pustynia Mojave ma 65 tys. km kwadratowych powierzchni - tyle co województwa mazowieckie i wielkopolskie razem wzięte. Chyba ujdzie, chociaż ja przez ostrożność też wolałbym pewnie testować w kilku różnych krainach geograficznych. Ale może rzeczywiście oni mają dostateczne doświadczenie, żeby tak wybrać.

2 godziny temu, Jajcenty napisał:

ale dla mnie to robi wrażenie czegoś w rodzaju projektu na zaliczenie - góra dwa tygodnie dla studenta. Jeszcze 5-10 lat temu, zgoda, to dość wymagające zadanie, ale teraz?  Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym.

Na AI się nie znam, ale gdy się ryzykuje sprzętem wartym miliony/miliardy to IMHO co najmniej 1-2 lata należałoby by przeznaczyć na same testy oprogramowania.

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Jajcenty napisał:

Nie chwaląc się udaje mi się mierzyć odległości w odkuwce  na przenośniku w tempie 3-7 fps, a jest to zadanie ciężkie obliczeniowo.

Inteligencję pochwalić, ale sprytu ani, ani. Nie to,  co u tego:

19 godzin temu, KopalniaWiedzy.pl napisał:

Autopilot ten to efekt 15 lat pracy inżyniera Andrew Johnsona z Jet Propulsion Laboratory. Specjalista pracował przez 15 lat nad urządzeniem,

Jak w kawale:

Przychodzi młody Ferenstin do ojca: tato zamknąłem sprawę Goldbluma przeciw Blumenfeldowi, z którą Ty męczyłeś się 15 lat. Na co ojciec: Bożżższe, dzięki tej sprawie wybudowałem dom i opłaciłem Twoje studia, a Ty zacząłeś karierę od fuszerki.

Share this post


Link to post
Share on other sites
34 minuty temu, darekp napisał:

Na AI się nie znam, ale gdy się ryzykuje sprzętem wartym miliony/miliardy to IMHO co najmniej 1-2 lata należałoby by przeznaczyć na same testy oprogramowania.

Te dwa lata testów da się skrócić zwiekszając liczbę rdzeni. Można jakoś tak zrobić żeby NN konkurowały ze sobą w wielu wątkach i wychodzą takie przerażające AI - jak dołączą do tego układy wykonawcze z Boston Dynamics, to możemy powoli kopać sobie dołek. 

6 minut temu, 3grosze napisał:

Bożżższe, dzięki tej sprawie wybudowałem dom i opłaciłem Twoje studia

Też tak czuję, może nie tak celowo przeciągnięte, pomysł powstał 15 lat temu był rozwijany do tej pory w innym celu niż lądowanie na Marsie, ale aktualna implementacja jest na pewno nowsza :D

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 8.10.2019 o 20:54, darekp napisał:

Pustynia Mojave ma 65 tys. km kwadratowych powierzchni - tyle co województwa mazowieckie i wielkopolskie razem wzięte. Chyba ujdzie, chociaż ja przez ostrożność też wolałbym pewnie testować w kilku różnych krainach geograficznych. Ale może rzeczywiście oni mają dostateczne doświadczenie, żeby tak wybrać.

Nie jestem ekspertem w dziedzinie AI, ale może uznali, że Mojave najbardziej przypomina powierzchnię Marsa i jego geologiczne formacje. Zdaje się, że testują tam sporo sprzętu NASA. Jeżeli tak, to jakie ma znaczenie testowanie w innych warunkach? Najbardziej miarodajny będzie test na Marsie ;-)

W artykule jest mowa, że wykonali 600 lotów śmigłowcem. Zakładam, że przeprowadzali kilkaset udanych lądowań w ich trakcje. Jak podają pewność wzrosła z 85% do 99%, a zysk z kolejnych testów maleje i najwyraźniej trudno było wycisnąć więcej.

Czekam z niecierpliwością na kolejne video, 10 sekund horroru ;-)

Poprzednie to jest jedno z moich ulubionych klipów na YT i widziałem je setki razy ;-)

Edited by wilk
Korekta formatowania. Co Ty masz z tym czarnym tłem?

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 8.10.2019 o 19:00, Jajcenty napisał:

Absolutnie każdy może sobie wytrenować CNN, te wszystkie SSD, YOLO rozpoznają obiekty niemalże w czasie rzeczywistym.

CNN to pomału będzie przeszłość, za bardzo podatne są na ataki.

W dniu 8.10.2019 o 21:35, Jajcenty napisał:

Te dwa lata testów da się skrócić zwiekszając liczbę rdzeni.

Mam wrażenie, że nie chodzi tylko o trenowanie sieci, ale o testy całości oprogramowania, sieć to zaledwie czątka, ważna, ale niewielka.

Share this post


Link to post
Share on other sites
6 godzin temu, radar napisał:

CNN to pomału będzie przeszłość, za bardzo podatne są na ataki.

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli ;) Z tymi NN to tak sobie, na szybko, pojechałem. Nie wiem czy to jest zadanie dla sieci. Może wystarczy proste rozpoznawanie obrazu? Mamy zdjęcia i czas, żeby wyuczyć NN tu na Ziemi? Jeśłi tak, to ja bym użył CNN  maksymalnie przetrenowanej co da bardzo dużą  pewność rozpoznania. A może musimy cyknąć parę fotek z orbity i mamy minutę na analizę i decyzję oraz mamy mało cykli CPU i mało prądu? Łatwo się ocenia cudzy soft ;) , ale ponieważ zajmuję się rozpozawaniem obrazu, to na podstawie mojego (przeciętnego) doświadczenia ten kosztorys wydał mi się przesadzony.

6 godzin temu, radar napisał:

Mam wrażenie, że nie chodzi tylko o trenowanie sieci, ale o testy całości oprogramowania, sieć to zaledwie czątka, ważna, ale niewielka.

Na pewno tak, ale @darekp odniósł się do samego oprogramowania, a biorąc pod uwagę koszt sprzętu i liczbę potrzebnych testów, to emulowane środowisko wydaje się najlepszym rozwiązaniem. Od lądowania na Marsie do inżynierii programowania i dobrych praktyk ITIL :D BTW jest update ITIL do 4.0 od lutego, jakoś przeszło bez echa w światku IT :)  

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
47 minut temu, Jajcenty napisał:

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli

Oj tam oj tam:) To była uwaga ogólna :) (chociaż swoją drogą ciekawe czy jakiś nietypowy układ wzorów na głazach nie mógł by sprawić kłopotów? )

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

A może musimy cyknąć parę fotek z orbity

To mnie właśnie ciekawi, wydawało mi się, że zdjęć trochę mamy, ale może rozdzielczość za słaba? No i zawsze mnie dziwi czy te bezwładnościowe czujniki nie są wystarczająco dokładne skoro na Ziemi naprowadza się nimi rakiety (wojskowe)?

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

ale ponieważ zajmuję się rozpozawaniem obrazu,

O proszę... pochwal się gdzie i w jakim celu?

W dniu 8.10.2019 o 21:25, 3grosze napisał:

Przychodzi młody Ferenstin

Trochę tak, ale pewnie ostateczne osiągnięcia były w ostatnich kilku latach. Deep Learning w 2004 był słaby, potem był 2006, a teraz nvidia pewnie mogła by im dostarczyć małą kość z 1000 czy 2000 corami CUDA.

1 godzinę temu, Jajcenty napisał:

update ITIL do 4.0

Aż tak wiele się nie zmieniło :)

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, Jajcenty napisał:

Nie sądzę by Marsjanie o tym wiedzieli ;) 

Oj tam, oj tam. Nie chcą się ujawniać, stąd dość prawdopodobny wskaźnik:
Mars Landing Success Rate: 40%
https://mars.nasa.gov/mars-exploration/missions/historical-log/
(oczywiście to propaganda ;))

36 minut temu, radar napisał:

układ wzorów na głazach nie mógł by sprawić kłopotów?

Zwykłe maskowanie., do tego subtelne. ;)

37 minut temu, radar napisał:

ale może rozdzielczość za słaba?

Stanowczo nie. :)
Polecam historię ze sławetnym wybiciem nowego krateru na Marsie o nazwie Schiaparelli (pisałem kiedyś o tym).
Niestety, patrząc na dyskusję widzę, że programiści oczekują tylko jednego, a właściwie trzech rzeczy: kasa, kasa, kasa... :D
Oczywiście i tak dają ciała. Cóż, takie czasy (próbują robić za magików naszej rzeczywistości, a zwyczajnie są niedouczeni ;)).

P.S. Komu by się chciało wchodzić w coś przykładowo normalnego jak Haskell? Do tego trzeba trochę inteligencji, a nie szybkich palców. :D

Share this post


Link to post
Share on other sites
Godzinę temu, radar napisał:

O proszę... pochwal się gdzie i w jakim celu?

W sumie nic ciekawego, przemysł nasycił się kamerami i teraz czas coś z tego wyciągnąć. Większość zagadnień jest opanowana/ogarnięta przez dostawców CCTV, wykrywanie ruchu, ognia, numery rejestracyjne samochodów, wykrywanie ludzi w strefach zagrożenia - takie po prostu wdrażamy, ale zostaje trochę drobnicy dla rzemieślników. Robiłem pomiary detalu na taśmie, wykrywanie uszkodzeń mechanicznych przenośnika, temperatury łożysk/silników do predictive maintenance. Oczywiście Python,Numpy,OpenCV rules! 

35 minut temu, Astro napisał:

Komu by się chciało wchodzić w coś przykładowo normalnego jak Haskell?

Próbowałem programowania funkcyjnego chyba więcej razy niż rzucałem palenie i nic. Nie moja bajka. I chyba nie tylko nie moja, sądząc po popularności tego podejścia. Nawet laski na to nie lecą.

44 minuty temu, Astro napisał:

Do tego trzeba trochę inteligencji, a nie szybkich palców

No i masz wyjaśnienie. Jak do projektu potrzebujesz geniuszy, to masz bardzo drogie projekty. Nie wspominając, że geniusze są znani ze swej skłoności do współpracy i wszyscy się garną by razem z nimi robić soft i grzać się cieple ich ego :) 

Share this post


Link to post
Share on other sites
37 minut temu, Jajcenty napisał:

Nie moja bajka.

Wszystko wymaga czasu. Kiedyś powszechnie klepano w basicu (nawet w M$ :D), ale jak widzisz jest inaczej. Jak ktoś dwadzieścia lat kuje młotem, to CNC wydaje mu się fanaberią... A jednak. ;)

39 minut temu, Jajcenty napisał:

No i masz wyjaśnienie.

Doskonale to wiem, ale chyba już komentarz zbędny. ;)

P.S. Tanio i szybko można umierać. Zwłaszcza za idee wyborcze. :D
Ale wiesz, to nie musi być stanowczo droższe. Dwie inteligentne linijki kodu nie są droższe, niż 120 debilnych robiących to samo (zwykle wolniej).

ed. Dodam, że ta naturalnie wszyta cecha, która nazywa się "obsługą błędów" jest prześliczna. Jak doskonale wiesz, to jakieś 80% czasu spuszczania się "programistów". Jak doskonale widzimy od lat, wychodzi im tak sobie. ;)

Łatanie, łatanie, łatanie... Mam tylko obawy. Zaczyna mi to przypominać piaskowanie hełmów w polskim wojsku. Zapewne wiesz co mam na myśli.

55 minut temu, Jajcenty napisał:

Nawet laski na to nie lecą.

Wiem, inteligentnych jest niewiele ;), ale jednak. Co ciekawsze, według moich obserwacji, są zwykle atrakcyjniejsze; i lecą... :D

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
23 godziny temu, Astro napisał:

Ale wiesz, to nie musi być stanowczo droższe. Dwie inteligentne linijki kodu nie są droższe, niż 120 debilnych robiących to samo (zwykle wolniej)

Żeby język się upowszechnił potrzebny jest ekosystem dla niego.  Haskel to lata 90 ubiegłego stulecia, jak nie wybił się do tej pory... A jak będę potrzebował czegoś szybkiego, to zawsze pozostaje c/c++. Czy może być coś szybszego od asemblera?

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
1 hour ago, Jajcenty said:

Żeby język się upowszechnił potrzebny jest ekosystem dla niego.  Haskel to lata 90 ubiegłego stulecia, jak nie wybił się do tej pory... A jak będę potrzebował czegoś szybkiego, to zawsze pozostaje c/c++. Czy może być coś szybszego od asemblera?

 

Dokładnie. Spotykałem się w pracy z miłośnikiem Haskella. Napisał w nim jeden raport, który był chyba uruchomiony kilkukrotnie. Nie orientuję się dokładnie, może nawet chodził gdzieś na back-endzie przez kilka miesięcy, ale prawie nikt o nim nie słyszał i nikt nigdy nie napisał nic innego w Haskellu w tej firmie. Był to mały dodatek do projektu, więc nie ma to znaczenia. Deweloper się czegoś nauczył, a kod działał poprawnie, więc wszyscy byli zadowoleni ;-)

Klasyka XKCD odnośnie Haskella:

https://www.explainxkcd.com/wiki/index.php/1312:_Haskell

Z tego co się orientuję, programowanie funkcjonalne przechodzi mały renesans przynajmniej w świecie JS. Widziałem sporo artykułów na temat w ciągu ostatnich kilku lat.

Edited by cyjanobakteria

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 12.10.2019 o 10:42, Astro napisał:

Mars Landing Success Rate: 40%

Toteż pisałem o 1-2 latach testów i (mea culpa, że nie uściśliłem;) ) miałem na myśli realne testy w rodzaju tych 600 lotów z helikopterem, a nie jakieś testowanie sieci neuronowej w wirtualnym środowisku software'owym;) Zresztą w tym przypadku nie wystarczy sama sieć do rozpoznania obrazu, ale coś musi sterować silniczkami rakietowymi itp. Plus interakcję z realna przyrodą na zewnątrz (a nie jakimiś ściśle określonymi np. jakąś specyfikacją warunkami). Ja bym długo testował... ;) I bardzo dokładnie... ;) Nawet w wypadku, gdyby rozpoznawanie obrazu nie było problemem.

59 minut temu, cyjanobakteria napisał:

Z tego co się orientuję, programowanie funkcjonalne przechodzi mały renesans przynajmniej w świecie JS. Widziałem sporo artykułów na temat w ciągu ostatnich kilku lat.

To się pochwalę, że mam za sobą małą stronkę (ale dla całkiem poważnego klienta) napisaną w języku Elm ;) Jak się sprawdzi w praktyce, to dopiero się okaże, bo jeszcze nie wdrożona, ale jak na razie mam chęć dalej używać Elma zamiast Reacta (o Angularze nie wspominając) ;)

P.S. A kompilator Elma BTW jest napisany w Haskellu. ;)

Edited by darekp

Share this post


Link to post
Share on other sites
1 hour ago, darekp said:

To się pochwalę, że mam za sobą małą stronkę (ale dla całkiem poważnego klienta) napisaną w języku Elm ;) Jak się sprawdzi w praktyce, to dopiero się okaże, bo jeszcze nie wdrożona, ale jak na razie mam chęć dalej używać Elma zamiast Reacta (o Angularze nie wspominając) ;)

Angular zbiera dużo negatywnych opinii, ale A2 i dalsze wersje to porządny framework. Można nie lubić TypeScript, ale mainstreamowe IDE się bardzo dobrze integrują i można się nauczyć innego podejścia w locie, które pomaga znaleźć błędy zanim kod trafi na produkcję. Ma bardzo dobre CLI i przypomina mi dojrzałe backendowe frameworki jak Ruby On Rail i Django. Szkoda, że przeskok z A1 na A2 nie jest możliwy bez przepisania aplikacji, to na pewno nie pomogło A2 zyskać na popularności.

Share this post


Link to post
Share on other sites
4 godziny temu, cyjanobakteria napisał:

Angular zbiera dużo negatywnych opinii, ale A2 i dalsze wersje to porządny framework.

Mi się Angular nie podoba, jakiś taki zbyt sztuczny, zagmatwany, takie mam wrażenie, TypeScript mi dość przypadł do gustu. Zresztą jeśli chodzi o Angulara (przynajmniej jego najnowsze wersje), to chyba bez biblioteki RxJS niewiele się w nim da zrobić, a RxJS to trochę takie wprowadzanie cichaczem funkcyjności w gruncie rzeczy?

Ale nie mówię (ani nie wierzę), że jest jakaś "jedynie słuszna opcja". Tam gdzie trzeba zoptymalizować jakiś algorytm, języki imperatywne pewnie są lepsze (można wielokrotnie nadpisywać ten sam kawałek pamięci).  Sam "od zawsze" programowałem w C++ i C# (trochę też w Javie), ale coraz częściej piszę np. klasy z samymi metodami statycznymi, bo to mi się sprawdza najbardziej i to bierze się chyba z tego, że  u nas w pracy nie ma dużej presji na algorytmy i struktury danych, robi się przetwarzanie dokumentów znajdujących się w bazie danych albo formularze do ich edycji i ważne jest, żeby sprawnie zaimplementować jakąś logikę biznesową. Jeśli coś się optymalizuje, to zapytania na bazie danych. Wymagania się często zmieniają. W takiej sytuacji pożytek z obiektów jest mały, bardziej sprawdzają się zbiory małych funkcji i powstaje wrażenie, że jednak te języki funkcyjne mogą być bardziej przydatne. Co dopiero zaczynam sprawdzać:)

Share this post


Link to post
Share on other sites
22 minuty temu, darekp napisał:

W takiej sytuacji pożytek z obiektów jest mały, bardziej sprawdzają się zbiory małych funkcji i powstaje wrażenie, że jednak te języki funkcyjne mogą być bardziej przydatne.

Witam po ciemnej stronie mocy! Boli mnie za każdym kiedy piszę coś w rodzaju Document document = new Document(); Nie dość, że bolesna liczba powtórzeń 'document', to jeszcze mi sterta rośnie. 

Share this post


Link to post
Share on other sites
13 minut temu, Jajcenty napisał:

Boli mnie za każdym kiedy piszę coś w rodzaju Document document = new Document();

Mnie też ;) I jeszcze korci, żeby wykasować ten średnik na końcu;) I jeszcze albo słowo kluczowe new, albo te nawiasy po Dokument (obu naraz chyba się się nie da, chociaż głowy nie daję;)) 

P.S. Bo oczywiście pierwsze wystąpienie "Document" można już od dawna zastąpić jakimś let/var/val itp. (wszędzie oprócz Javy) ;)

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 hours ago, darekp said:

Mi się Angular nie podoba, jakiś taki zbyt sztuczny, zagmatwany, takie mam wrażenie, TypeScript mi dość przypadł do gustu. Zresztą jeśli chodzi o Angulara (przynajmniej jego najnowsze wersje), to chyba bez biblioteki RxJS niewiele się w nim da zrobić, a RxJS to trochę takie wprowadzanie cichaczem funkcyjności w gruncie rzeczy?

Kilka lat temu zrobiłem projekt w AngularJS (1.x) i przeskoczyłem w bezpieczeństwo IT. Teraz trochę nadrobiłem z ciekawości i z perspektywy czasu mogę powiedzieć, że AngularJS (1.x) to był dość toporny framework. Jakby ktoś zapytał, co w nim lubiłem, to nie wiem, co bym odpowiedział :) Za to jestem pod wrażeniem Angular (2+), integracją różnych IDE (VS, Webstorm) z TypeScript i CLI. Po drodze zmieniło się jednak podejście i mainstreamowe frameworki są teraz oparte na komponentach.

Niewiele wiem na temat RxJS, ale zrobiłem kilka tutoriali z małymi aplikacjami w oparciu o nowy Angular i nie musiałem z tego korzystać, ale nie wykluczam, że w większym projekcie jest to przydatne. Zerkam też na React i to ciekawa biblioteka, dużo lżejsza, ale z drugiej strony wygląda na to, że trzeba korzystać z dodatków. Trochę mnie męczy to mieszanie HTML i JS, ale podejrzewam, że można to rozdzielić.

Edited by cyjanobakteria

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

  • Similar Content

    • By KopalniaWiedzy.pl
      Japońscy naukowcy odtworzyli w laboratorium ekstremalne warunki panujące w zewnętrznej części jądra Ziemi. Zespół kierowany przez Yasuhiro Kuwayamę z Uniwersytetu Tokijskiego wykorzystał wysoce wyspecjalizowane imadło diamentowe, do osiągnięcia olbrzymiego ciśnienia i temperatury, dzięki którym można było badać to, co dzieje się w jądrze Ziemi. Eksperymenty pozwolą nam na zdobycie wiedzy na temat składu jądra i procesów w nim przebiegających.
      To, co obecnie wiemy z o jądrze Ziemi, które rozpoczyna się 3000 kilometrów pod powierzchnią planety, pochodzi z obserwacji fal sejsmicznych, które przeszły przez jądro. Właściwości jądra badamy też na podstawie teoretycznych obliczeń i modeli komputerowych oraz poddając materiały ekstremalnym temperaturom i ciśnieniu. Dotychczas dowiedzieliśmy się, że jądro składa się z dwóch części. Wewnętrznego, stałego, składającego się głownie z żelaza i niklu, oraz zewnętrznego, w którym dominuje płynne żelazo.
      Olbrzymim osiągnięciem Kuwayamy jest fakt, że jego technika pozwala na, teoretycznie, nieskończenie długie prowadzenie eksperymentów. Dotychczas potrafiliśmy uzyskać warunki panujące w ziemskim jądrze jedynie na kilka mikrosekund.
      Japończycy wykorzystali specjalne imadło diamentowe, w którym poddali próbkę płynnego żelaza ciśnieniu 116 GPa, a następnie ogrzali ją za pomocą lasera do temperatury 4350 kelwinów. O ile temperatura taka prawdopodobnie rzeczywiście panuje w jądrze, to ciśnienie 116 GPa jest nieco niższe niż spodziewane w górnej części zewnętrznego jądra. Próbka była badana w synchrotronie Spring-8 przede wszystkim za pomocą technik rozpraszania rentgenowskiego.
      Po porównaniu wyników eksperymentów z danymi obserwacyjnymi Kuwayama i jego zespół porównali właściwości termodynamiczne swojej próbki żelaza z tym, co wiemy o jądrze zewnętrznym. Doszli do wniosku, że musi być ono o 7,5% mniej gęste niż ciekłe żelazo. To oznacza, że znajduje się w nim wysoka domieszka innych, niezidentyfikowanych dotychczas pierwiastków. Materiał w jądrze zewnętrznym płynie o 4% łatwiej niż ciekłe żelazo.
      Ze szczegółami można zapoznać się na łamach Physical Review Letters.

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Przechwytywanie aerodynamiczne (aerocapture) to wciąż opracowywana metoda umieszczania pojazdów na orbicie innych planet i księżyców. Technika ta pozwoliłaby umieszczać na orbitach znacznie większe ładunki niż obecnie. To zaś oznacza olbrzymie oszczędności, gdyż zamiast dwóch lub trzech misji naukowych badających np. Jowisza, można by zorganizować jedną. Ten jeden pojazd mógłby bowiem zabrać na pokład znacznie więcej instrumentów naukowych niż obecnie.
      Umieszczenie satelity na orbicie innej planety to niełatwe zadanie. Pędzący z olbrzymią prędkością pojazd trzeba bowiem wyhamować do odpowiedniej prędkości i umieścić go na orbicie. Najlepiej kołowej. Manewry takie wymagają zużycia olbrzymich ilości paliwa. A im pojazd cięższy, tym więcej paliwa potrzebuje. To poważny czynnik ograniczający masę sond, które obecnie wysyłamy, by badały Układ Słoneczny.
      Przechwytywanie aerodynamiczne to pomysł, który polega na chwilowym wejściu pojazdu w atmosferę planety. W wyniku oddziaływania z atmosferą pojazd zwalnia, a gdy osiągnie odpowiednią prędkość, opuszcza atmosferę i trafia na orbitę planety. Tego typu manewr wymagałby znacznie mniej paliwa niż obecnie używane techniki spowalniania sond kosmicznych.
      Już wcześniejsze wyliczenia dla ośmiu potencjalnych misji planetarnych, w których dokonano bezpośredniego porównania pomiędzy przechwytywaniem aerodynamicznym a innymi zaawansowanymi technikami, takimi jak hamowanie atmosferyczne, wykorzystanie energii chemicznej lub słonecznej elektrycznej do spowolnienia pojazdu, wykazały jak olbrzymie korzyści niesie ze sobą nowa technika.
      Porównanie wykazało, że przechwytywanie atmosferyczne umożliwia umieszczenie pojazdu na orbicie eliptycznej wokół Neptuna i na orbitach kołowych Jowisza i Saturna. Ponadto w przypadku pięciu innych misji pozwala na umieszczenie na orbicie ładunku o znacznie większej masie bez zwiększania kosztów misji. I tak pojazd na orbicie kołowej wokół Wenus mógłby mieć o 79% większą masę, niż gdy do wyhamowania użyje się innych technik. Jeśli byśmy chcieli umieścić ten pojazd na orbicie eliptycznej, to jego masa mogłaby być o 43% większa. Dla orbity kołowej Marsa możemy zwiększyć masę pojazdu o 15%, dla orbity kołowej wokół Tytana jego masa może być większa o 280%, a jeśli chcielibyśmy wysłać sondę na orbitę eliptyczną Urana, to może on mieć masę o 218% większa, niż w przypadku innych technik.
      Dotychczasowe badania wykazały też, że na przykład wykorzystanie przechwytywania atmosferycznego dla misji na Neptuna wymaga budowy pojazdu o doskonałości aerodynamicznej między 0,6 a 0,8. Obecnie stosowane nosy pojazdów wchodzących w atmosferę innych planet mają doskonałość aerodynamiczną rzędu około 0,25. Badania sprzed kilkunastu lat dowiodły, że w takim przypadku wykorzystanie przechwytywania atmosferycznego wymagałoby stosowania olbrzymich osłon termicznych na niemal całym pojeździe, a i tak pojazd uległby zniszczeniu. Najnowsze osłony termiczne również nie zdałyby egzaminu.
      Zespół Roberta Mosesa z Langley Research Center informuje, że właśnie rozwiązał zarówno problem doskonałości aerodynamicznej jak i osłon termicznych. Naukowcy proponują umieszczenie w pojeździe magnesów. Pole magnetyczne tych, znajdujących się blisko czubka nosa pojazdu znacząco odsunie miejsce powstawania fali uderzeniowej, znacząco zmniejszając przepływ ciepła, dzięki czemu nie trzeba będzie stosować olbrzymich osłon termicznych. Z kolei magnesy umieszczone na bokach nosa zwiększą siłę nośną, a przez to i doskonałość aerodynamiczną.
      Moses twierdzi, że taki system można wykorzystać nie tylko do umieszczania pojazdów na orbicie, ale również i w pojazdach, które mają lądować. Dzięki temu zaś misja załogowa mogłaby dotrzeć do Marsa w ciągu 39 dni, a nie – jak się obecnie prognozuje – w ciągu 100 lub więcej dni.

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Chiny budują największy w Azji radioteleskop z ruchomą czaszą. Gigant o średnicy 70 metrów ma służyć komunikacji z pierwszą chińską misją marsjańską, która ma wystartować jeszcze w bieżącym roku.
      To będzie kluczowy element, dzięki któremu odbierzemy dane wysyłane przez marsjański próbnik. Będzie on się znajdował nawet 400 milionów kilometrów od Ziemi, a przesyłane przez niego sygnały będą bardzo słabe, mówi Li Chunlai, zastępca głównego projektanta pierwszej chińskiej misji marsjańskiej.
      Chiny mają już za sobą kilka udanych misji bezzałogowych na Księżyc. Teraz chcą sięgnąć dalej w przestrzeń kosmiczną. Jednak misja na Marsa to zupełnie inny poziom trudności. Dotychczas ludzkość usiłowała przeprowadzić łącznie 57 marsjańskich misji. W pełni udało się 28 z nich. NASA przeprowadziła 21 w pełni udanych misji, ZSRR/Rosja ma na koncie 4 takie misje (w tym jedną wspólną z UE), a Unia Europejska może pochwalić się 3 udanymi misjami (w tym jedną wspólną z Rosją), a Indie – 1.
      Obecnie na Marsie i jego orbicie prowadzonych jest 8 misji, w tym 1 europejska, 1 europejsko-rosyjska, 1 indyjska i 5 amerykańskich. Z kolei w lipcu bieżącego roku mają wystartować misje Mars 2020 (USA), Tianwen-1 (Chiny), Hope Mars Mission (Zjednoczone Emiraty Arabskie).
      Budowa teleskopu rozpoczęła się w okręgu Wuqing na północny Chin, październiku 2018 roku i ma być ukończona w bieżącym roku. Największym na świecie w pełni sterowalnym radioteleskopem jest 100-metrowy Green Bank Telescope w Wirginii Zachodniej. To teleskop naukowy, o bardzo dużych możliwościach technicznych.
      Chińska misja marsjańska Tianwen-1 stawia sobie niezwykle ambitne cele. Jej nazwa pochodzi od poematu „Tianwen” (Pytania do Niebios) autorstwa Qu Yuana, jednego z najwybitniejszych poetów starożytnych Chin, który żył w IV-III wieku przed naszą erą.
      Chiny postawiły sobie niezwykle ambitne zadanie. Już podczas swojej pierwszej w pełni samodzielnej misji chcą posadowić lądownik na powierzchni Marsa. Warto tutaj przypomnieć, że nawet NASA, która jako jedyna agencja kosmiczna potrafi przeprowadzić lądowanie na Czerwonej Planecie, nie próbowała zrobić tego przy okazji pierwszej misji. Amerykanie po raz pierwszy wysłali pojazd w pobliże Marsa w 1964 roku, a pierwsze lądowanie przeprowadzili w 1975 roku.
      Pierwszą chińską próbą wysłania pojazdu w pobliże Marsa była misja Yinghuo-1. W 2011 roku w ramach rosyjskiej misji Fobos-Grunt Chiny próbowały wysłać orbiter w pobliże Czerwonej Planety. Fobos-Grunt zakończyła się spektakularną porażką. Od tamtej pory ani Rosja, ani Chiny nie podjęły samodzielnej misji marsjańskiej.

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      W czasie pandemii wiele osób na świecie pracuje zdalnie, także specjaliści z NASA. Dwudziestego marca br. żadnego z członków ekipy misji Mars Science Laboratory nie było w Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL) w Pasadenie. To pierwsza sytuacja, by operacje łazika były planowane, gdy ekipa działa całkowicie zdalnie ze swoich domów. Dwa dni później komendy wysłane na Marsa zostały wykonane i Curiosity odwiercił próbkę skały w lokalizacji Edinburgh.
      Przygotowania do w pełni zdalnej pracy rozpoczęły się na długo wcześniej. Rozdano słuchawki z mikrofonem, monitory i inne sprzęty. Niestety, nie wszystko, z czym specjaliści pracują w JPL, można zabrać do domu. Pracując z obrazami 3D z Marsa, zwykle operatorzy korzystają np. ze specjalnych gogli, które szybko przełączają się między widokiem z prawego i lewego oka (uwypukla to kontury i pomaga ustalić ruch Curiosity oraz stopień wyciągnięcia ramienia).
      Gogle wymagają jednak zaawansowanej karty graficznej i komputera o dużej wydajności. By zespół widział obraz 3D, mając do dyspozycji zwykłe laptopy, zdecydowano się więc na okulary czerwono-cyjanowe (turkusowe) do oglądania anaglifów. Choć nie zapewniają one takiego zanurzenia i nie są równie wygodne, co gogle z JPL, z powodzeniem spełniają swoje zadanie i pozwalają planować działania Curiosity.
      Nim wykonano wiercenie w lokalizacji Edynburg, zespół przeprowadził serię testów i jedną próbę.
      Programowanie każdej sekwencji działania Curiosity może angażować ok. 20 osób, które opracowują i testują komendy, przebywając razem w jednym miejscu; dodatkowo konsultują się one z dziesiątkami ludzi z innych lokalizacji.
      Zazwyczaj przebywamy w jednym pomieszczeniu, dzieląc ekrany, obrazy i dane. Ludzie rozmawiają w małych grupach czy wymieniają uwagi, siedząc w różnych częściach pokoju - mówi Alicia Allbaugh, szefowa ekipy.
      Teraz wykonują te same zadania, odbywając kilka wideokonferencji naraz. Opierają się też na komunikatorach. Upewnienie się, że wszystko zostało dobrze zrozumiane, wymaga dodatkowego wysiłku. Średnio codzienne planowanie zajmuje 1-2 godz. dłużej. To zaś stanowi ograniczenie dla liczby wysyłanych dziennie komend. Przeważnie jednak łazik jest naukowo tak samo produktywny, jak wcześniej.
      Szefowa zespołu naukowego Carrie Bridge upewnia się, czy rozwiązania, na których skupiają się inżynierowie, nie budzą zastrzeżeń naukowców. Prawdopodobnie przez cały czas monitoruję ok. 15 okienek czatów. Trzeba być bardziej wielozadaniowym niż zwykle.

      « powrót do artykułu
    • By KopalniaWiedzy.pl
      Naukowcy z laboratorium ENIGMA (Evolution of Nanomachinest In Geospheres and Microbial Ancestors) na Rutgers University sądzą, że odtworzyli kształt pierwszej molekuły będącej wspólnym przodkiem współczesnych enzymów, które dały początek życiu na Ziemi.
      Życie to proces elektryczny. Obwód elektryczny jest katalizowany przez niewielki zestaw protein, które działają jak złożone nanomaszyny, czytamy na stronie laboratorium. ENIGMA jest współfinansowane przez NASA w ramach Astrobiology Program. Sądzimy, że życie powstało z bardzo małych klocków i pojawiło się zestaw Lego, z którego powstały komórki i bardziej złożone organizmy, jak my, mówi główny autor badań, biofizyk Paul G. Falkowski.
      Naukowcy wykonali analizę porównawczą trójwymiarowych struktur białek, by sprawdzić, czy można na tej podstawie wysnuć wnioski, co do kształtu ich wspólnego przodka. Szczególnie skupili się na podobieństwach pomiędzy kształtami, jakie w trzech wymiarach przyjmują łańcuchy aminokwasów. Poszukiwali prostego topologicznego modelu, który powiedziałby, jak wyglądały pierwsze proteiny, zanim stały się bardziej złożone i zróżnicowane.
      Odkryliśmy, że dwa powtarzające się wzorce zwijania są kluczowe dla pojawienia się metabolizmu. Prawdopodobnie te metody zawijania mają wspólnego przodka, który za pomocą duplikacji, specjalizacji i różnicowania ewoluował tak, by ułatwić transfer elektronów i katalizę na bardzo wczesnym etapie początków metabolizmu, wyjaśniają naukowcy.
      Te dwa zidentyfikowane metody zwijania to zwijanie ferredoksyny oraz konformacja Rossmanna. Naukowcy sądzą, że te dwie podstawowe struktury, które mogą mieć wspólnego przodka, posłużyły jako wzorzec dla protein sprzed ponad 2,5 miliarda lat.
      Przypuszczamy, że pierwszymi proteinami były małe, proste peptydy, któe pobierały elektrony z oceanu, atmosfery lub skał i przekazywały je innym molekułom akceptującym elektrony, mówi biolog molekularny Vikas Nanda. W reakcji transferu elektronu uwalnia się energia i energia ta napędza życie, dodaje.
      Naukowcy przyznają, że to wszystko jest jedynie hipotezą. Porównywanie kształtu obecnie istniejących protein to metoda pełna ograniczeń, która nie pozwala na uzyskanie pewności co do prawdziwości wnioskowania. Domyślamy się co mogło się wydarzyć, a nie dowodzimy, co się wydarzyło, stwierdzają autorzy badań. Jednak, jak zauważają, można tego typu badania posunąć dalej.
      Można spróbować odtworzyć w laboratorium hipotetyczne proteiny z przeszłości i sprawdzić, jak działają i jak mogą ewoluować. Naszym głównym celem jest dostarczenie NASA informacji, dzięki którym przyszłe misje naukowe będą wiedziały gdzie i jak poszukiwać życia na planetach pozasłonecznych.
      Ze szczegółami badań można zapoznać się na łamach PNAS.

      « powrót do artykułu
×
×
  • Create New...